Gramatyka języka filmowego

 

 

Podstawy

 

Podstawowe jednostki filmu

  • Klatka: najmniejsza statyczna jednostka filmu
  • Ujęcie: najmniejsza dynamiczna jednostka z zawartością pomiędzy dwoma edytowanymi cięciami
  • Scena: miejsce gdzie występuje akcja; każde nowe miejsce akcji jest sceną; jedna scena może się składać z jednego lub kilku ujęć
  • Sekwencja: seria ujęć lub scen tworząca całość
  • Cięcie w ujęciu: krótkie ujęcie pokazujące reakcję aktora w zbliżeniu lub fragmencie sceny
  • Kadrowanie: w fotografii i filmie – wycięcie z pierwotnie zarejestrowanego lub tylko obserwowanego obrazu określonego jego fragmentu w celu uzyskania optymalnego dla widza kadru. Kadrowanie decyduje o tym, w jaki sposób rejestrowany obiekt wkomponowany jest w całość kadru i, co za tym idzie, w jaki sposób ten obiekt będzie oddziaływał na widza

 

Kadrowanie – wielkości planów filmowych

  • Plan totalny: ukazuje pełną topografię otoczenia w którym będzie się dziać akcja (panorama); sylwetka ludzka jest mała i słabo widoczna, wtapiająca się w tło; używany do ogólnego opisu miejsca lub prezentacji otwartej przestrzeni
  • Plan ogólny: pełny obraz miejsca akcji; sylwetka ludzka jest rozpoznawalna; bardzo widoczna jest przestrzeń lub dekoracja; zazwyczaj ma na celu pokazanie powiązania bohaterów z otaczającymi ich przestrzeniami, lub pokazanie ogólnych informacji na temat miejsca akcji
  • Plan pełny:  to wycinek planu totalnego; w kadrze widać całą sylwetkę człowieka; widać jedynie część otoczenia; popoularne ujęcie w niemym kinie
  • Plan amerykański: pokazuje wycinek z planu pełnego; sylwetka ludzka jest pokazana od kolan w górę i dominuje w kadrze filmowym; najczęściej używane przy scenach dialogów
  • Plan średni: pokazuje osobę od pasa w górę; figura człowieka dominuje w kadrze; pokazuje więcej mimiki niż plan amerykański
  • Półzbliżenie (popiersie): popiersie postaci ludzkiej, ukazuje jej mimikę, gestykulację, emocje.; spada znaczenie tła – tło jest prawie niewidoczne, zdecydowanie podrzędne wobec postaci
  • Portret/ Zbliżenie (plan portretowy): głowa (lub inny obiekt) wypełnia prawie cały kadr; umożliwia dokładną obserwację detali lub mimiki twarzy
  • Detal (plan detaliczny): dokładna forma przybliżania się; kadr wypełniony detalem ciała lub innym fragmentem powiązanym z akcją; ten kadr przyciąga najwięcej uwagi; stosuje się jako regułę przy podnoszeniu napięcia emocjonalnego